El otro, el mismo? Maar dan ondertiteld.

Eén liedtekst in drie verschillende arrangementen met drie bijbehorende videoclips waartussen de kijkluisteraar naar believen heen en weer kan schakelen, zonder ondertiteling, met de vertaling in Nederlandse ondertitels, of met Engelse ondertitels van de originele tekst die weer een knip-en-plakversie is van Engelse vertalingen van Spaanse originelen. Er was wel een definitieve montage van de zang, maar nog niet van de clips of de arrangementen – soms gaat ondertiteling net even iets anders.

screenshot The Book of Sand

screenshot The Book of Sand

Maar dat heeft de pret niet mogen drukken, getuige de vrijwel unaniem lovende recensies voor The Book of Sand van Michel van der Aa. Het zou zelfs een nieuw genre zijn: de interactieve Lees verder

Een manifest

Still uit een trailer van Godards 'Socialisme' (2010)

Still uit een trailer van Godards ‘Socialisme’ (2010)

Zelden heeft een manifest zo weinig ophef veroorzaakt als dat van filmregisseur Mark Cousins in de Filmkrant van april. Het lijkt er sterk op dat dit de eerste reactie is op het elf punten tellende schotschrift met de titel Onder_titels – een manifest. Het is een mooi pleidooi vóór ondertiteling. Het roept alle makers op om de gebaande paden te verlaten en bijvoorbeeld geen voiceover te gebruiken, maar ondertitels.

Maar daar zit tegelijkertijd het probleem. Cousins geeft het zelf al aan bij punt 4: “Onder_titels hoeven daarom geen vertalingen van de ene verbale taal naar de andere te zijn”. Hij maakt geen onderscheid tussen Lees verder

Het summum der vertaalkunst?

stug

Bovenstaande zinnetjes zijn twee vertalingen van één origineel: I don’t believe that. Veel mensen zullen zeggen dat de bovenste de beste is, maar Bartho Kriek, schrijver, meestervertaler en ondertitelmeester, vindt van niet. In een interessant stuk op zijn blog legt hij uit waarom hij vaak liever de onderste variant ziet. En passant laat hij merken dat in zijn ogen veel vertalers baat zouden hebben bij enkele ondertiteljaren.