Pannenkoeken, borsten en N-woorden

pancaketowerAnderhalve vertalersopmerking over iets wat de discussie over discriminatie en bijbehorend taalgebruik volgens mij al heel lang zo nu en dan vertroebelt: culturele eigenheden. Bij zogenaamde realia is het altijd de vraag of en hoe je ze moet vertalen. Pancakes worden meestal vertaald met pannenkoeken. Maar als een Amerikaan pancakes bestelt en zo’n Nederlands wagenwiel van een pannenkoek op zijn bord krijgt, denkt hij: What the hell, I didn’t order that. Natuurlijk zijn de bestanddelen grotendeels dezelfde en de bereiding ook, maar er is toch een opmerkelijk verschil.

Dat geldt mutatis mutandis ook voor minder tastbare dingen. Amerikaanse borsten zijn bij mijn weten niet echt anders dan Nederlandse – ze zijn er in allerlei soorten en maten. Toch ontstaat er een enorme ophef in de VS als er bij Janet Jackson heel even een tepel zichtbaar is tijdens een concert. Daarover zouden hier hooguit grappen worden gemaakt, maar zij zag zich genoodzaakt daar omstandig haar excuses voor aan te bieden. In Nederlandse praatprogramma’s komt regelmatig seks ter sprake waarbij de geslachtsdelen en andere Lees verder

Het summum der vertaalkunst?

stug

Bovenstaande zinnetjes zijn twee vertalingen van één origineel: I don’t believe that. Veel mensen zullen zeggen dat de bovenste de beste is, maar Bartho Kriek, schrijver, meestervertaler en ondertitelmeester, vindt van niet. In een interessant stuk op zijn blog legt hij uit waarom hij vaak liever de onderste variant ziet. En passant laat hij merken dat in zijn ogen veel vertalers baat zouden hebben bij enkele ondertiteljaren.