Pannenkoeken, borsten en N-woorden

pancaketowerAnderhalve vertalersopmerking over iets wat de discussie over discriminatie en bijbehorend taalgebruik volgens mij al heel lang zo nu en dan vertroebelt: culturele eigenheden. Bij zogenaamde realia is het altijd de vraag of en hoe je ze moet vertalen. Pancakes worden meestal vertaald met pannenkoeken. Maar als een Amerikaan pancakes bestelt en zo’n Nederlands wagenwiel van een pannenkoek op zijn bord krijgt, denkt hij: What the hell, I didn’t order that. Natuurlijk zijn de bestanddelen grotendeels dezelfde en de bereiding ook, maar er is toch een opmerkelijk verschil.

Dat geldt mutatis mutandis ook voor minder tastbare dingen. Amerikaanse borsten zijn bij mijn weten niet echt anders dan Nederlandse – ze zijn er in allerlei soorten en maten. Toch ontstaat er een enorme ophef in de VS als er bij Janet Jackson heel even een tepel zichtbaar is tijdens een concert. Daarover zouden hier hooguit grappen worden gemaakt, maar zij zag zich genoodzaakt daar omstandig haar excuses voor aan te bieden. In Nederlandse praatprogramma’s komt regelmatig seks ter sprake waarbij de geslachtsdelen en andere Lees verder

Advertenties

De onzichtbare…

or Stop Touching My Tofu

Op zoek naar meer informatie over een curieus EU-initiatief aangaande ondertiteling, waarover later meer, stuitte ik op een film met in de hoofdrol…

De film doet niet helemaal recht aan de situatie in echt ondertitelgebied zoals België, Nederland, Scandinavië en Griekenland, waar niet alleen film, maar ook heel veel televisie wordt ondertiteld. Het beeld dat wordt geschetst van de wereldwijde trend is echter wel behoorlijk accuraat.

SDH, de term die een paar keer terugkomt, is de Engelse afkorting voor wat hier ODS heet, ondertiteling voor doven en slechthorenden. Jammer genoeg laat de ODS-er van deze korte film wel een paar steekjes vallen.

Wie ten slotte wil weten wat ‘Stop touching my tofu’ betekent, zal de korte film zelf moeten bekijken. [Hint: 10:43].

Tering Jantje

“Twee dingen mogen hier nog wel genoemd worden. Het eerste is een kleinigheid, met dank aan de Nederlandse ondertitelaar die de (daartoe enkele minuten vertraagde) uitzending van de Oscar-uitreiking voor Film1 vertaalde. Toen Christian Bale zijn toespraak opende met de verzuchting ‘Bloody hell’, koos de creatieve vertaler voor ‘Tering Jantje’ als Nederlands equivalent. Zeldzaam genotje voor de taalfans.” Schreef de Filmkrant een tijd terug. Een typisch voorbeeld van de creativiteit waar dit werk vaak om vraagt en dit kwam bovendien tot stand onder hoogspanning. Zogenaamde live-ondertiteling is wel de extreemste van alle ondertitelsporten. Toevallig weet de Ondertitelaar ook wie deze creatieve nachtwerker was: Petra van der Eerden, die op meer vertaalterreinen van zich heeft laten spreken. En naamsvermelding zou net als in de boekenbranche eigenlijk voor zich moeten spreken.