Techniek en de seksscène (en meer)

Onlangs zapte een niets vermoedende kijker naar het HBO-kanaal. Daar was een aflevering bezig van de langlopende serie Strike Back. Twee van de hoofdpersonen hadden inmiddels de kleren uitgetrokken voor een vrijpartij. En toen verschenen deze ondertitels:strikebackOT

En die werden nog gevolgd door deze drie:

                En ik ken dit model niet goed.

                Hoelang heb je nog nodig?

                Hooguit 48 uur. Niet meer, dat beloof ik.

Was de thrillerserie veranderd in een comedy? Of waren de scriptschrijvers op de toer gegaan van de veel geprezen Zweedse serie Äkta människor (Real Humans), waarin een centrale rol is weggelegd voor Lees verder

Advertenties

De onzichtbare…

or Stop Touching My Tofu

Op zoek naar meer informatie over een curieus EU-initiatief aangaande ondertiteling, waarover later meer, stuitte ik op een film met in de hoofdrol…

De film doet niet helemaal recht aan de situatie in echt ondertitelgebied zoals België, Nederland, Scandinavië en Griekenland, waar niet alleen film, maar ook heel veel televisie wordt ondertiteld. Het beeld dat wordt geschetst van de wereldwijde trend is echter wel behoorlijk accuraat.

SDH, de term die een paar keer terugkomt, is de Engelse afkorting voor wat hier ODS heet, ondertiteling voor doven en slechthorenden. Jammer genoeg laat de ODS-er van deze korte film wel een paar steekjes vallen.

Wie ten slotte wil weten wat ‘Stop touching my tofu’ betekent, zal de korte film zelf moeten bekijken. [Hint: 10:43].

Leestijd

Het woord ‘leessnelheid’ levert bij een zoekmachine vooral resultaten op over hoe snel kinderen op een bepaalde leeftijd (zouden moeten) kunnen lezen, en links naar websites waar je kunt inschrijven voor cursussen snellezen. In ondertitelland is het echter ook een zeer bepalende factor. Het gaat om hoe snel kijkers tekst bij beeld kunnen lezen. Daar zijn allerlei onderzoeken naar gedaan en daaruit is een gemiddelde leessnelheid gekomen en dat is een norm geworden voor hoe lang een ondertitel mag zijn bij een bepaalde duur. Om een idee te geven: een volle ondertitel van één regel met zo’n veertig tekens (inclusief spaties) leest een gemiddelde kijker in drie seconden.

Professionele ondertitelsoftware geeft altijd aan of een ondertitel de norm niet overschrijdt. De leessnelheid kan ook aangepast worden omdat er bijvoorbeeld een flink verschil zit tussen hoe snel kinderen en hoogopgeleide volwassenen lezen. Voor een kinderfilm zal een strengere norm gelden dan voor een documentaire over de Frankfurter Schule.

In bovenstaand filmpje vraagt John Cleese in de rol van presentator of hij Sir Edward Rosse mag tutoyeren waarna zich een kenmerkende Monty-Pythondialoog ontvouwt. Cleese praat Lees verder

El otro, el mismo? Maar dan ondertiteld.

Eén liedtekst in drie verschillende arrangementen met drie bijbehorende videoclips waartussen de kijkluisteraar naar believen heen en weer kan schakelen, zonder ondertiteling, met de vertaling in Nederlandse ondertitels, of met Engelse ondertitels van de originele tekst die weer een knip-en-plakversie is van Engelse vertalingen van Spaanse originelen. Er was wel een definitieve montage van de zang, maar nog niet van de clips of de arrangementen – soms gaat ondertiteling net even iets anders.

screenshot The Book of Sand

screenshot The Book of Sand

Maar dat heeft de pret niet mogen drukken, getuige de vrijwel unaniem lovende recensies voor The Book of Sand van Michel van der Aa. Het zou zelfs een nieuw genre zijn: de interactieve Lees verder

Een manifest

Still uit een trailer van Godards 'Socialisme' (2010)

Still uit een trailer van Godards ‘Socialisme’ (2010)

Zelden heeft een manifest zo weinig ophef veroorzaakt als dat van filmregisseur Mark Cousins in de Filmkrant van april. Het lijkt er sterk op dat dit de eerste reactie is op het elf punten tellende schotschrift met de titel Onder_titels – een manifest. Het is een mooi pleidooi vóór ondertiteling. Het roept alle makers op om de gebaande paden te verlaten en bijvoorbeeld geen voiceover te gebruiken, maar ondertitels.

Maar daar zit tegelijkertijd het probleem. Cousins geeft het zelf al aan bij punt 4: “Onder_titels hoeven daarom geen vertalingen van de ene verbale taal naar de andere te zijn”. Hij maakt geen onderscheid tussen Lees verder

Geveld door ondertiteling?

Sommige mensen krijgen hoofdpijn van de kwaliteit van sommige vertalingen in ondertiteling, maar het is sinds enige tijd ook mogelijk om migraine-aanvallen te krijgen van de ondertitels zelf.

Bij 3D-films moet ook de vertaling op de juiste diepte worden ingesteld, anders moet het brein te veel visuele informatie tegelijk verwerken, wat weer tot hoofdpijn kan leiden. De juiste diepte-instelling is Lees verder